Chăm lo quyền lợi người cần lao tại các công ty nông, lâm nghiệp

Công nhân lực ty chè Mộc Châu (Sơn La) thu hoạch chè. Ảnh: NGỌC QUỸ Nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Hơn mười năm qua, thực hành công tác xếp đặt, đổi mới, phát triển nông, lâm trường quốc doanh, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đã tích cực thực hành và có được những kết quả quan yếu. Nhưng đến nay, nhiều mục tiêu đề ra vẫn chưa đạt được, trong đó việc làm, thu nhập của người cần lao tại các nông, lâm trường chậm được cải thiện. Duyên do là do nhận thức của nhiều cấp ủy đảng, chính quyền chưa đầy đủ, thiếu hợp nhất, một bộ phận lãnh đạo nông, lâm trường chậm đổi mới nhận thức, không chủ động tháo gỡ khó khăn, tổ chức lại sản xuất, kinh dinh theo cơ chế quản lý mới. Một số cơ chế, chính sách thiếu đồng bộ, chưa hạp với thực tiễn, chưa tạo được chuyển biến cơ bản trong quản lý, quản trị doanh nghiệp. Công tác chỉ đạo để giải tham khảo quyết, tháo gỡ khó khăn đối với các trường hợp tranh chấp, xâm lấn đất đai, chuyển giao đất, rừng về địa phương quản lý ở nhiều nơi còn yếu, thiếu chém đẹp... Một trong những nội dung quan yếu của quyết nghị số 30-NQ/TW ngày 12-3-2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục xếp đặt, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp là phải thực hành tốt chế độ đối với cần lao dôi dư khi xếp đặt, chuyển đổi công ty nông, lâm nghiệp. Công ty có bổn phận thực hiện đúng, đầy đủ các chính sách, chế độ cần lao, bảo hiểm từng lớp, bảo hiểm y tế đối với cán bộ, công nhân và người lao động. Có chính sách tương trợ đào tạo nghề đối với cán bộ, công nhân và người cần lao sau chuyển đổi. Để thực hành các mục tiêu đề ra, Chính phủ chỉ đạo tiếp kiến duy trì, củng cố, phát triển doanh nghiệp 100% vốn quốc gia đối với các công ty nông nghiệp ở vùng biên cương, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người, gắn với đảm bảo an ninh, quốc phòng; thực hiện cổ phần hóa các công ty nông nghiệp, đồng thời giải thể các công ty kinh dinh không hiệu quả, thua lỗ kéo dài. Tuy nhiên, khi giải tán cần xử lý công nợ, tài sản trên đất (rừng, vườn cây) và bàn giao đất đai về địa phương quản lý theo quy định luật pháp, bảo đảm quyền lợi của người cần lao, người dân đang nhận khoán, nhằm ổn định từng lớp tại địa phương, xử lý nghiêm các sai phạm... Cần chính sách thỏa đáng với người lao động Theo Bộ lao động - Thương binh và từng lớp, để đấu xếp đặt, đổi mới, phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp quốc gia, từ năm 2001 đến nay, Chính phủ đã có chính sách đối với cần lao dôi dư theo từng thời đoạn sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước. Chính sách này đã tạo điều kiện tiện lợi cho doanh nghiệp xếp đặt lại tổ chức sản xuất, lao động để nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng khả năng cạnh tranh, góp phần thúc đẩy tiến trình sắp đặt, đổi mới, song song tạo sự đồng thuận trong từng lớp khi triển khai nội dung nêu trên. Hơn nữa, chính sách này cũng đã giúp người cần lao ổn định cuộc sống sau khi thôi việc. Họ được tạo điều kiện nâng cao tay nghề, chuyển đổi nghề và tìm việc làm hạp. Chính sách bảo hiểm tầng lớp tình nguyện cũng đã mở mang đối tượng tham dự, tạo điều kiện cho nhiều người lao động được hưởng các chế độ bảo hiểm, góp phần ổn định cuộc sống khi không còn khả năng cần lao. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Công Tuấn cho biết, theo đánh giá sơ bộ, hiện có khoảng 30 đến 40% số nông, lâm trường quốc doanh hoạt động không hiệu quả. Các công ty nhỏ, làm ăn kém hiệu quả sẽ bị giải thể. Các công ty còn lại sẽ cổ phần hóa, Nhà nước chỉ giữ một phần vốn điều lệ hoặc thoái vốn. Như vậy, trong thời kì tới có hàng nghìn người lao động đang làm việc tại hàng trăm công ty nông, lâm nghiệp bị thua lỗ sẽ phải kết thúc hiệp Ton Viet Han đồng hoặc thuộc diện dôi dư. Do đó, rất cần sự tương trợ tích cực của quốc gia về chế độ, chính sách đối với họ. Thực tế giờ là hồ hết các công ty nông, lâm nghiệp đã được sắp xếp, đổi mới từ năm 2003 (theo Nghị quyết 28-NQ/TW), thành ra khi nối thực hiện xếp đặt, đổi mới theo Nghị quyết 30-NQ/TW của Bộ Chính trị thì rất nhiều người lao động không còn thuộc đối tượng dôi dư do đã thực hành giải quyết chính sách lao động dôi dư một lần khi chuyển đổi từ nông, lâm trường quốc doanh sang công ty nông, lâm nghiệp. Trong khi đó, bây chừ bài toán về nguồn vốn để đầu tư thực hiện xếp đặt, đổi mới hoạt động của các công ty nông, lâm nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn. Theo Tổng Giám đốc Tổng Công ty Giấy Việt Nam Vũ thái bình, doanh nghiệp này phải cổ phần hóa vào năm 2015, nhưng việc cắm mốc phân giới tại các công ty nông, lâm nghiệp đến nay chưa xong vì thiếu vốn thực hiện, chưa tính đến việc Tổng Công ty hiện còn hơn 1.500 ha đất đã được quy hoạch phục vụ sinh sản, nhưng chưa được cấp giấy chứng thực quyền sử dụng đất. Bên cạnh đó, việc xác định giá trị vườn cây của các doanh nghiệp ngành giấy cũng đang gặp khó trước khi cổ phần hóa vì chưa có văn bản chỉ dẫn thực hành. Đây chính là những bất cập cho doanh nghiệp khi giải bài toán bảo vệ quyền lợi của người lao động tại các doanh nghiệp nông, lâm nghiệp khi Tổng Công ty tiến hành sắp đặt, Ton Viet Nhat đổi mới. Phó chủ toạ UBND tỉnh Bình Định Trần Thị Thu Hà cũng cho rằng, hồ hết những tỉnh có rừng đều là những tỉnh nghèo, kinh phí thực hiện không đủ, mặc dù khi tiến hành xếp đặt, đổi mới, các công ty nông, lâm nghiệp đã được hỗ trợ qua các chương trình đích quản lý rừng. Thiếu tiền để thực hành việc cắm mốc, phân giới đất nông, lâm trường đang là những khó khăn khi nhiệm vụ này giao lại cho các địa phương thực hiện. Để góp phần tháo gỡ vướng mắc, Bộ cần lao - Thương binh và xã hội đã đề xuất Chính phủ tiếp tục thực hiện (thêm một lần) chính sách giải quyết dôi dư đối với các công ty nông, lâm nghiệp khi xếp đặt, đổi mới. Bên cạnh đó, đề nghị quốc gia cần có chính sách giải quyết chế độ thỏa đáng cho các đối tượng từng là thành viên hội đồng thành viên, ban giám đốc, kế toán trưởng, ban kiểm soát... Sau khi thôi việc hoặc phải nghỉ việc sau khi doanh nghiệp tổ chức lại. Đồng thời, thực hiện giải quyết chế độ theo quy định của luật pháp đối với người lao động dôi dư khi cổ phần hóa doanh nghiệp để giảm gánh nặng tài chính đối với các công ty nông, lâm nghiệp sau khi xếp đặt, đổi mới theo quy định. Các chính sách khác như bảo hiểm xã hội, đào tạo nghề, ký kết hiệp đồng cần lao cho các đối tượng lao động cũng cần được kiện toàn nhằm đảm bảo quyền và ích lợi hợp pháp của người lao động sau khi sắp xếp, đổi mới hoạt động của các công ty nông, lâm nghiệp. Tính đến nay đã có hơn 6.000 cần lao trong các nông, lâm trường thuộc diện phải sắp xếp lại, được nhận tương trợ từ ngân sách Nhà nước, bình quân mỗi cần lao nhận trợ cấp khoảng 37 triệu đồng, với tổng số khoảng 240 tỷ đồng. Về căn bản, các nông, lâm trường quốc doanh đều đã thực hiện đầy đủ các chế độ cho người cần lao theo quy định. VŨ THÀNH